Việt vị là gì là một trong những câu hỏi cơ bản nhưng cũng gây nhiều tranh cãi nhất trong bóng đá. Đây là lỗi kỹ thuật được quy định rõ ràng trong Luật thi đấu của FIFA, xuất hiện thường xuyên và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả trận đấu. Để hiểu đúng, hiểu đủ và không còn nhầm lẫn khi theo dõi bóng đá, bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ khái niệm việt vị, các quy định mới nhất, những tình huống bị thổi phạt và các trường hợp không phạm lỗi việt vị.
Việt vị là gì trong bóng đá?
Theo Jun88, việt vị là tình huống xảy ra khi một cầu thủ tấn công nhận bóng từ đồng đội trong tư thế đứng thấp hơn hàng phòng ngự đối phương, tại thời điểm bóng được chuyền, và tham gia trực tiếp vào tình huống tấn công đó.
Hiểu một cách đơn giản: nếu cầu thủ đứng gần khung thành đối phương hơn so với bóng và chỉ còn tối đa một cầu thủ đối phương (thường là thủ môn) đứng phía trước, thì cầu thủ đó có nguy cơ rơi vào thế việt vị.
Tại Việt Nam, nhiều người từng nhầm lẫn giữa “việt vị” và “liệt vị”. Theo từ điển tiếng Việt, chỉ có thuật ngữ việt vị là chính xác. “Liệt vị” là cách phát âm sai và không tồn tại trong ngữ nghĩa chính thống.
Luật việt vị của FIFA theo quy định mới nhất
Luật việt vị được FIFA quy định tại Điều 11 – Luật thi đấu bóng đá. Mục tiêu của luật này là ngăn chặn việc “rình rập khung thành”, đảm bảo tính công bằng và khuyến khích lối chơi phối hợp.
Theo luật hiện hành, một cầu thủ được coi là ở vị trí việt vị nếu:
- Bất kỳ bộ phận nào của đầu, thân hoặc chân có thể ghi bàn
- Đứng gần đường biên ngang cuối sân đối phương hơn bóng
- Và đứng trước cầu thủ phòng ngự thứ hai từ dưới lên
Lưu ý quan trọng: Tay và cánh tay không được tính, vì đây là bộ phận không hợp lệ để ghi bàn.
Tuy nhiên, đứng ở vị trí việt vị không đồng nghĩa với phạm lỗi. Cầu thủ chỉ bị thổi phạt nếu họ tham gia vào tình huống bóng một cách chủ động.
FIFA đã có nhiều điều chỉnh để luật việt vị trở nên công bằng và rõ ràng hơn:
- Cầu thủ nhận bóng từ đường chuyền có chủ ý của đối phương sẽ không bị việt vị
- Nếu bóng bật ra từ pha cản phá không chủ ý, lỗi việt vị vẫn được tính
- Cầu thủ việt vị nhưng không tác động đến tình huống sẽ không bị thổi phạt
Các tình huống bị thổi phạt việt vị
Theo tin tức Jun88, một cầu thủ sẽ bị xác định phạm lỗi việt vị nếu đồng thời thỏa mãn đủ 4 điều kiện sau:
- Đứng bên phần sân của đối phương
- Có ít hơn hai cầu thủ đối phương đứng giữa cầu thủ đó và đường biên ngang cuối sân
- Đứng trước bóng theo hướng tấn công
- Tham gia trực tiếp vào tình huống bóng
“Tham gia vào tình huống bóng” bao gồm:
- Nhận bóng và kiểm soát bóng
- Tranh chấp với hậu vệ đối phương
- Cản trở tầm nhìn hoặc khả năng phòng ngự của đối thủ
Thời điểm xác định việt vị là khi đồng đội chạm hoặc chuyền bóng, không phải khi cầu thủ nhận bóng.
Những trường hợp không bị thổi phạt việt vị
Một cầu thủ dù đứng ở vị trí việt vị vẫn không bị thổi phạt nếu rơi vào các trường hợp sau:
- Nhận bóng từ quả ném biên
- Nhận bóng từ quả phạt góc
- Nhận bóng từ quả phát bóng của thủ môn
Ngoài ra, nếu cầu thủ ở vị trí việt vị nhưng:
- Không tranh chấp bóng
- Không cản trở đối phương
- Không tác động đến diễn biến tình huống
Thì trọng tài sẽ cho trận đấu tiếp tục.
Vai trò của VAR trong việc bắt việt vị
Trong bóng đá hiện đại, công nghệ VAR (Video Assistant Referee) đóng vai trò rất lớn trong việc xác định lỗi việt vị. Các đường kẻ điện tử được sử dụng để xác định chính xác từng centimet vị trí cơ thể cầu thủ.
Điều này giúp giảm sai sót của con người, nhưng cũng khiến nhiều tình huống việt vị trở nên cực kỳ sát sao, gây tranh cãi trong cộng đồng người hâm mộ.
Hiểu rõ việt vị là gì giúp người hâm mộ theo dõi trận đấu một cách trọn vẹn hơn, tránh những hiểu lầm không đáng có khi bàn thắng bị từ chối. Luật việt vị không chỉ là quy định kỹ thuật mà còn góp phần tạo nên sự hấp dẫn, chiến thuật và công bằng cho bóng đá.
Với những thay đổi và cập nhật liên tục từ FIFA, việc nắm rõ luật việt vị là điều cần thiết đối với cả cầu thủ, huấn luyện viên và người yêu bóng đá.
