Lỗi việt vị là gì là một trong những câu hỏi phổ biến nhưng cũng gây tranh luận nhiều nhất trong bóng đá. Đây là một lỗi kỹ thuật được quy định rõ ràng trong luật thi đấu của FIFA, thường xuyên xuất hiện và có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả trận đấu. Việc hiểu đúng và đầy đủ về lỗi việt vị sẽ giúp người hâm mộ theo dõi trận đấu chính xác hơn, tránh những nhầm lẫn không đáng có. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ khái niệm, quy định mới nhất, các tình huống việt vị thường gặp và những trường hợp ngoại lệ không bị thổi phạt.
Lỗi việt vị là gì trong bóng đá?
Theo Jun88, việt vị là tình huống xảy ra khi một cầu thủ tấn công nhận bóng từ đồng đội trong tư thế đứng gần khung thành đối phương hơn cả bóng và chỉ còn tối đa một cầu thủ đối phương (thường là thủ môn) đứng giữa họ và khung thành, tại thời điểm đồng đội chuyền bóng. Tức là, cầu thủ đó đứng ở vị trí “thấp hơn” hàng phòng ngự đối phương khi bóng được đưa đến.
Nói một cách dễ hiểu, nếu một cầu thủ khi nhận bóng đứng quá gần khung thành đối phương so với bóng và chỉ còn một hậu vệ hoặc thủ môn phía trước, thì cầu thủ đó có nguy cơ phạm lỗi việt vị.
Ngoài ra, tại Việt Nam, nhiều người thường nhầm lẫn giữa “việt vị” và “liệt vị”. Thực tế, chỉ có thuật ngữ việt vị là đúng và chính thức trong tiếng Việt theo từ điển. “Liệt vị” là cách phát âm sai, không có trong ngữ nghĩa chính thống.
Luật việt vị của FIFA theo quy định mới nhất
Luật việt vị được FIFA quy định chi tiết tại Điều 11 trong Luật thi đấu bóng đá, nhằm mục tiêu ngăn chặn việc các cầu thủ “rình rập” khung thành đối phương, đảm bảo tính công bằng và khuyến khích lối chơi phối hợp đồng đội.
Theo quy định mới nhất, một cầu thủ được xem là ở vị trí việt vị nếu đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau đây tại thời điểm đồng đội chuyền bóng:
- Bất kỳ bộ phận nào của đầu, thân hoặc chân có thể ghi bàn (tay và cánh tay không tính).
- Đứng gần đường biên ngang cuối sân đối phương hơn bóng.
- Đứng trước cầu thủ phòng ngự thứ hai từ dưới lên (thường bao gồm thủ môn và một hậu vệ).
Tuy nhiên, việc đứng ở vị trí việt vị không đồng nghĩa với phạm lỗi. Cầu thủ chỉ bị thổi phạt nếu họ có hành động tham gia trực tiếp vào tình huống bóng.
FIFA cũng đã cập nhật để luật việt vị trở nên công bằng hơn với những điểm quan trọng sau:
- Cầu thủ nhận bóng từ đường chuyền có chủ ý của đối phương sẽ không bị coi là việt vị.
- Nếu bóng bật ra từ pha cản phá không chủ ý của đối phương thì lỗi việt vị vẫn được áp dụng.
- Cầu thủ ở vị trí việt vị nhưng không tác động đến tình huống bóng sẽ không bị thổi phạt.
Các tình huống bị thổi phạt việt vị
Theo tin tức Jun88, để trọng tài xác định một cầu thủ phạm lỗi việt vị, cần đồng thời thỏa mãn đủ 4 điều kiện sau:
- Cầu thủ đứng trong phần sân đối phương.
- Có ít hơn hai cầu thủ đối phương đứng giữa cầu thủ đó và đường biên ngang cuối sân.
- Cầu thủ đứng trước bóng theo hướng tấn công.
- Cầu thủ tham gia trực tiếp vào tình huống bóng.
“Tham gia vào tình huống bóng” được hiểu là:
- Nhận bóng và kiểm soát bóng.
- Tranh chấp bóng với hậu vệ đối phương.
- Cản trở tầm nhìn hoặc khả năng phòng ngự của đối thủ.
Đáng lưu ý, thời điểm xác định việt vị là lúc đồng đội chuyền bóng, không phải khi cầu thủ nhận bóng.
Những trường hợp không bị thổi phạt việt vị
Có nhiều trường hợp dù cầu thủ đứng ở vị trí việt vị nhưng không bị thổi phạt, bao gồm:
- Nhận bóng từ quả ném biên.
- Nhận bóng từ quả phạt góc.
- Nhận bóng từ quả phát bóng của thủ môn.
Bên cạnh đó, nếu cầu thủ ở vị trí việt vị nhưng không tham gia tranh chấp, không cản trở đối phương và không ảnh hưởng đến diễn biến tình huống, trọng tài cũng sẽ không thổi phạt mà cho trận đấu tiếp tục.
Vai trò của VAR trong việc bắt việt vị
Trong thời đại bóng đá hiện đại, công nghệ VAR (Video Assistant Referee) đóng vai trò then chốt trong việc xác định chính xác lỗi việt vị. Các hệ thống camera cùng phần mềm hỗ trợ kỹ thuật giúp trọng tài kiểm tra từng pha bóng với độ chính xác từng centimet, từ đó đưa ra quyết định công bằng hơn.
Mặc dù giúp giảm sai sót, VAR cũng làm cho một số tình huống việt vị trở nên rất sát sao và gây tranh cãi trong cộng đồng người hâm mộ. Việc hiểu rõ lỗi việt vị là gì và quy trình sử dụng VAR sẽ giúp khán giả theo dõi trận đấu một cách công bằng, trọn vẹn hơn, tránh những hiểu lầm khi bàn thắng bị từ chối.
Lỗi việt vị là gì? Tóm lại, lỗi việt vị không chỉ là quy định kỹ thuật mà còn góp phần tạo nên sự hấp dẫn, chiến thuật và tính công bằng trong bóng đá. Việc cập nhật và nắm chắc luật việt vị giúp cầu thủ, huấn luyện viên cũng như người yêu bóng đá hiểu và đồng thuận với các quyết định trên sân, góp phần nâng cao chất lượng và tính chuyên nghiệp của môn thể thao vua.
